ഈ വാർത്താ ലേഖനം "സീറോ വേസ്റ്റ്" എന്ന ജീവിതശൈലിയെക്കുറിച്ചാണ് വിശദീകരിക്കുന്നത്, ഇത് യഥാർത്ഥത്തിൽ മാലിന്യം പൂർണ്ണമായി ഇല്ലാതാക്കുന്നതിനേക്കാൾ, പ്രകൃതിക്ക് ഭാരമാകാത്തവിധം മാലിന്യം കുറയ്ക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചാണ് ഊന്നൽ നൽകുന്നത്. വാങ്ങുന്നത് കുറയ്ക്കാനും, സാധനങ്ങൾ ശരിയായി ഉപയോഗിക്കാനും, അവ പുനരുപയോഗിക്കാനും, റീസൈക്കിൾ ചെയ്യാനും, കമ്പോസ്റ്റ് ചെയ്യാനുമുള്ള 5R ഫോർമുലയാണ് ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്വം. കൂടാതെ, പാദരസ ഉപഭോഗം കുറയ്ക്കുക, തുണി സഞ്ചി ഉപയോഗിക്കുക, പാക്കേജിംഗ് കുറഞ്ഞ ഉത്പന്നങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുക, പാചകരീതി മെച്ചപ്പെടുത്തി ഭക്ഷണ മാലിന്യം കുറയ്ക്കുക, കമ്പോസ്റ്റിംഗ് പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക, പുനരുപയോഗിക്കാവുന്ന വസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിക്കുക, പ്രകൃതിദത്തമായ ക്ലീനറുകൾ നിർമ്മിക്കുക, പഴയ തുണികൾ പുനരുപയോഗിക്കുക, കുട്ടികളിൽ ഇത്തരം ശീലങ്ങൾ വളർത്തുക തുടങ്ങിയ പ്രായോഗിക നിർദ്ദേശങ്ങളും നൽകുന്നു. സ്ത്രീകൾക്ക് ഈ മാറ്റത്തിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കാനാകുമെന്നും, ചെറിയ മാറ്റങ്ങളിലൂടെ വലിയ ഫലങ്ങൾ നേടാനാകുമെന്നും ലേഖനം അടിവരയിടുന്നു.

ഈ വാർത്താ ലേഖനം "സീറോ വേസ്റ്റ്" എന്ന ജീവിതശൈലിയെക്കുറിച്ചാണ് വിശദീകരിക്കുന്നത്, ഇത് യഥാർത്ഥത്തിൽ മാലിന്യം പൂർണ്ണമായി ഇല്ലാതാക്കുന്നതിനേക്കാൾ, പ്രകൃതിക്ക് ഭാരമാകാത്തവിധം മാലിന്യം കുറയ്ക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചാണ് ഊന്നൽ നൽകുന്നത്. വാങ്ങുന്നത് കുറയ്ക്കാനും, സാധനങ്ങൾ ശരിയായി ഉപയോഗിക്കാനും, അവ പുനരുപയോഗിക്കാനും, റീസൈക്കിൾ ചെയ്യാനും, കമ്പോസ്റ്റ് ചെയ്യാനുമുള്ള 5R ഫോർമുലയാണ് ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്വം. കൂടാതെ, പാദരസ ഉപഭോഗം കുറയ്ക്കുക, തുണി സഞ്ചി ഉപയോഗിക്കുക, പാക്കേജിംഗ് കുറഞ്ഞ ഉത്പന്നങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുക, പാചകരീതി മെച്ചപ്പെടുത്തി ഭക്ഷണ മാലിന്യം കുറയ്ക്കുക, കമ്പോസ്റ്റിംഗ് പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക, പുനരുപയോഗിക്കാവുന്ന വസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിക്കുക, പ്രകൃതിദത്തമായ ക്ലീനറുകൾ നിർമ്മിക്കുക, പഴയ തുണികൾ പുനരുപയോഗിക്കുക, കുട്ടികളിൽ ഇത്തരം ശീലങ്ങൾ വളർത്തുക തുടങ്ങിയ പ്രായോഗിക നിർദ്ദേശങ്ങളും നൽകുന്നു. സ്ത്രീകൾക്ക് ഈ മാറ്റത്തിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കാനാകുമെന്നും, ചെറിയ മാറ്റങ്ങളിലൂടെ വലിയ ഫലങ്ങൾ നേടാനാകുമെന്നും ലേഖനം അടിവരയിടുന്നു.

Want to gain access to all premium stories?

Activate your premium subscription today

  • Premium Stories
  • Ad Lite Experience
  • UnlimitedAccess
  • E-PaperAccess

ഈ വാർത്താ ലേഖനം "സീറോ വേസ്റ്റ്" എന്ന ജീവിതശൈലിയെക്കുറിച്ചാണ് വിശദീകരിക്കുന്നത്, ഇത് യഥാർത്ഥത്തിൽ മാലിന്യം പൂർണ്ണമായി ഇല്ലാതാക്കുന്നതിനേക്കാൾ, പ്രകൃതിക്ക് ഭാരമാകാത്തവിധം മാലിന്യം കുറയ്ക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചാണ് ഊന്നൽ നൽകുന്നത്. വാങ്ങുന്നത് കുറയ്ക്കാനും, സാധനങ്ങൾ ശരിയായി ഉപയോഗിക്കാനും, അവ പുനരുപയോഗിക്കാനും, റീസൈക്കിൾ ചെയ്യാനും, കമ്പോസ്റ്റ് ചെയ്യാനുമുള്ള 5R ഫോർമുലയാണ് ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്വം. കൂടാതെ, പാദരസ ഉപഭോഗം കുറയ്ക്കുക, തുണി സഞ്ചി ഉപയോഗിക്കുക, പാക്കേജിംഗ് കുറഞ്ഞ ഉത്പന്നങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുക, പാചകരീതി മെച്ചപ്പെടുത്തി ഭക്ഷണ മാലിന്യം കുറയ്ക്കുക, കമ്പോസ്റ്റിംഗ് പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക, പുനരുപയോഗിക്കാവുന്ന വസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിക്കുക, പ്രകൃതിദത്തമായ ക്ലീനറുകൾ നിർമ്മിക്കുക, പഴയ തുണികൾ പുനരുപയോഗിക്കുക, കുട്ടികളിൽ ഇത്തരം ശീലങ്ങൾ വളർത്തുക തുടങ്ങിയ പ്രായോഗിക നിർദ്ദേശങ്ങളും നൽകുന്നു. സ്ത്രീകൾക്ക് ഈ മാറ്റത്തിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കാനാകുമെന്നും, ചെറിയ മാറ്റങ്ങളിലൂടെ വലിയ ഫലങ്ങൾ നേടാനാകുമെന്നും ലേഖനം അടിവരയിടുന്നു.

Want to gain access to all premium stories?

Activate your premium subscription today

  • Premium Stories
  • Ad Lite Experience
  • UnlimitedAccess
  • E-PaperAccess

आज के समय में कचरा सिर्फ सफाई का मुद्दा नहीं रहा, बल्कि यह हमारी जीवनशैली का आईना बन गया है। हर दिन घर से निकलने वाले प्लास्टिक, पैकेजिंग, फूड वेस्ट और पुराने सामान का ढेर यह सवाल पूछता है- क्या हम वाकई इन चीजों का उतना ही इस्तेमाल करते हैं, जितनी इनकी जरूरत है?

‘जीरो वेस्ट’ का मतलब बिलकुल भी कचरा ना होना नहीं, बल्कि इतना कम कचरा पैदा करना कि वह प्रकृति के लिए बोझ ना बने। यह एक ऐसी जीवनशैली है, जिसमें हम कम खरीदते हैं, सही इस्तेमाल करते हैं और चीजों को दोबारा जीवन देते हैं। महिलाएं, जो घर की धुरी होती हैं, इस बदलाव की सबसे मजबूत कड़ी बन सकती हैं। आइए जानते हैं कि कैसे आप अपने घर को धीरे-धीरे जीरो वेस्ट होम में बदल सकते हैं।

जीरो वेस्ट क्या है और क्यों जरूरी है

जीरो वेस्ट का मूल सिद्धांत है 5R फॉर्मूलाÑRefuse (इंकार करें), Reduce (कम करें), Reuse (दोबारा उपयोग), Recycle (पुनर्चक्रण), Rot (कंपोस्ट)। आज शहरों में बढ़ता कचरा लैंडफिल में जा कर पर्यावरण को नुकसान पहुंचाता है। प्लास्टिक सैकड़ों साल तक खत्म नहीं होता। ऐसे में घर से शुरू हुआ छोटा बदलाव बड़ा असर डाल सकता है।

स्मार्ट शॉपिंग : कम खरीदें, सोच-समझ कर खरीदें

जीरो वेस्ट की शुरुआत बाजार से होती है। हमेशा कपड़े या जूट के बैग साथ रखें। पैकेजिंग वाले सामान से बचें।

दाल, चावल, मसाले थोक में खरीदें । एक खरीदो, एक फ्री जैसे ऑफर से बचें, एेसे में अकसर जरूरत से ज्यादा खरीदारी हो जाती है। कुछ छोटे बदलाव लाएं जैसे दूध के लिए प्लास्टिक पाउच की जगह ग्लास बोतल या मिल्क सब्सक्रिप्शन चुनें।

किचन को बनाएं जीरो वेस्ट का हीरो

घर का सबसे ज्यादा कचरा किचन से निकलता है, लेकिन यहीं से सबसे बड़ा बदलाव भी संभव है। फूड वेस्ट कम करें। हफ्ते का मील प्लान बनाएं। बचा खाना नए रूप में इस्तेमाल करें, जैसे रोटी से रोल वगैरह।

vegetable waste for making compost

कंपोस्टिंग शुरू करें, इसके लिए सब्जियों के छिलके, चायपत्ती, फल के बीज- सब मिल कर खाद बन सकते हैं।

प्लास्टिक के डिब्बों की जगह कांच या स्टील कंटेनर इस्तेमाल करें।

क्लिंग फिल्म की जगह पेपर रैप प्रयोग में लाएं। होममेड नेचुरल क्लीनर बनाएं। इसके लिए नीबू के छिलके और सिरके का इस्तेमाल करें।

बाथरूम और पर्सनल केअर छोटे बदलाव

हम रोजाना जितने छोटे-छोटे प्रोडक्ट इस्तेमाल करते हैं, उनका कचरा भी उतना ही बड़ा होता है।

प्लास्टिक टूथब्रश को बांस के टूथब्रश से बदलें। शैंपू के पाउच को शैंपू की बाेतल से बदलें डिस्पोजेबल रेजर के बजाय मेटल रेजर का इस्तेमाल करें। टिशू पेपर की जगह कपड़े के नैपकिन रखें।

फैशन के साथ समझदारी भी

कपड़े सिर्फ स्टाइल नहीं, पर्यावरण पर भी असर डालते हैं। कैप्सूल वॉर्डरोब अपनाएं, कम लेकिन उपयोगी कपड़े ही अपने पास रखें। पुराने कपड़े दान करें या अपसाइकल करें। साड़ी से कुशन कवर, ड्रेस या बैग बनाएं।

घर की सफाई का केमिकल नहीं, नेचुरल तरीका

महंगे और केमिकल वाले क्लीनर ना सिर्फ जेब पर भारी हैं, बल्कि पर्यावरण के लिए भी नुकसानदायक हैं। नेचुरल विकल्प अपनाएं, जैसे सिरका + बेकिंग सोडा मिला कर मल्टीपर्पस क्लीनर बनाएं। नीबू का इस्तेमाल गंध हटाने के लिए करें। पुराने कपड़े से पोंछा और डस्टिंग करें।

बच्चों को सिखाएं-मजेदार तरीके से

DIY क्राफ्ट में पुराने सामान का उपयोग करें। ‘नो प्लास्टिक डे’ मनाएं। बच्चों को कंपोस्टिंग सिखाएं। यह सिर्फ आदत नहीं, आने वाली पीढ़ी के लिए जिम्मेदारी है।

DIY craft is a fun method for reducing waste

बदलाव घर से शुरू होता है। जीरो वेस्ट कोई ट्रेंड नहीं, बल्कि एक जिम्मेदारी है। यह हमें सिखाता है कि कम में भी बेहतर जीवन जिया जा सकता है। महिलाएं ना सिर्फ घर को सजाती हैं, बल्कि आने वाले कल को बेहतर बनाने की जिम्मेदारी भी निभाती हैं। आपके छोटे-छोटे फैसले, जैसे प्लास्टिक बैग ना लेना, खाना बर्बाद ना करना या पुराने कपड़े दोबारा इस्तेमाल करना, धरती को राहत दे सकते हैं। तो आज ही शुरुआत करें, क्योंकि कचरा कम करना ही असली सफाई है।